काठमाडौं । भारतको राजधानी दिल्लीमा गणतन्त्र दिवसको तयारी तीब्र रूपमा भइरहेको छ। राष्ट्रिय पर्वलाई सहज बनाउन अधिकारीहरू निरन्तर सक्रिय छन्। गणतन्त्र दिवसको एयर शो प्रायः आकाशमा उड्ने चराहरू विशेषगरी कालो चिलका कारण अवरोधमा पर्छ। यस वर्षको प्रदर्शनअघि अधिकारीहरूले एक अनौठो उपाय निकालेका छन्।

दिल्ली वन विभागले करिब १,२७० किलो बोनलेस कुखुराको मासु प्रयोग गरेर कालो चिलहरूको गतिविधि नियन्त्रण गर्ने र विमान मार्गबाट टाढा राख्ने योजना बनाएको छ। भारतीय वायुसेनासँगको समन्वयमा हरेक वर्ष गरिने मासु फ्याँक्ने अभ्यासले हवाई प्रदर्शनका क्रममा कम उचाइमा उड्ने विमानमा चराहरू ठोक्किने जोखिमलाई रोक्नेछ।

एक अधिकारीले भने, “यो गणतन्त्र दिवसको हवाई प्रदर्शनअघि गरिने वार्षिक पूर्व–सुरक्षा अभ्यास हो। कालो चिलजस्ता चराहरू खुला क्षेत्र र खाद्य स्रोततर्फ आकर्षित हुन्छन्। यदि तिनीहरू उडान मार्गमा प्रवेश गरे भने कम उचाइमा हुने विमानका गतिविधिमा गम्भीर खतरा उत्पन्न हुन्छ।”

यस वर्ष पहिलो पटक चिललाई कुखुराको मासु दिइनेछ। “पहिले यस उद्देश्यका लागि भैंसीको मासु प्रयोग गरिन्थ्यो। यस वर्ष पहिलो पटक कुखुराको मासु प्रयोग हुनेछ। हाम्रो प्रयास वन्यजन्तु व्यवस्थापन र गणतन्त्र दिवसको सहज सञ्चालनबीच सन्तुलन कायम गर्नु हो,” अधिकारीले थपे।

जनवरी १५ देखि २६ सम्म २० स्थानमा मासु फ्याँक्ने अभ्यास गरिनेछ। लालकिल्ला र जामा मस्जिदजस्ता संवेदनशील क्षेत्र, जहाँ चिलहरूको उच्च संख्यामा उपस्थिति देखिन्छ, विशेष ध्यानमा रहनेछ। अन्य स्थानहरूमा मण्डी हाउस, दिल्ली गेट र मौलाना आजाद डेन्टल साइन्सेस संस्थान वरपरका क्षेत्रहरू समावेश हुनेछन्।

अधिकारीले बताएअनुसार प्रक्रिया अन्तर्गत तोकिएका स्थानमा सानो टुक्रा कुखुराको मासु आकाशतर्फ फ्याँकिनेछ, जसले चराहरूलाई तल्लो उचाइमा व्यस्त राख्नेछ र विमान मार्गतर्फ उड्न दिनेछैन। यो अभ्यास करिब १५ दिनसम्म दोहोर्याइन्छ, जसले चराहरूलाई नियमित खानाको ढाँचामा अभ्यस्त बनाउँछ। उद्देश्य भनेको गणतन्त्र दिवसको हवाई प्रदर्शनको दिन चराहरू उडान मार्गमा नपुगून् र विमानलाई कुनै जोखिम नहोस् भन्ने हो।

जनवरी १५ देखि २५ सम्म सात दिनमा मासु आपूर्ति गरिनेछ। जनवरी १५, १८, १९, २०, २३ र २५ मा १७० किलो मासु आपूर्ति हुनेछ भने जनवरी २२ मा २५५ किलो मासु प्रयोग गरिनेछ। सबै मासु वजीराबादस्थित वन्यजन्तु उद्धार केन्द्रमा पुर्‍याइनेछ। प्रत्येक स्थानमा करिब २० किलो मासु प्रयोग गरिनेछ, जसअनुसार दैनिक २०० देखि ४०० किलोसम्म मासु विभिन्न स्थानमा प्रयोग हुनेछ।